شگفتی های آفرینش
خورشيد، ماه، ستارگان و بروج، براهين وجود آفرينش گر
در اين [منظومه و] فلك با خورشيد و ماه و ستارگان و بروجش بنگر كه چگونه به طور مستمر و دائم بر جهان مى گردد تا از اين حكمت و تدبير استوار، شب و روز در پى هم آيند و فصول چهارگانه در زمين پديد بيايند و زمين و جانداران بر روى آن اعم از حيوان و رويندگان [و انسان] آن گونه كه شرح و توضيح دادم از فوايد و منافع آنها بهره مند گردند.
آيا بر هيچ خردمند و عاقلى پوشيده است كه اين تقدير و اندازه گيرى و تدبير دقيق و حكيمانه و استوار، تنها كار يك اندازه گير، حكيم و مدبّر است؟
اگر كسى بگويد چه مى شود كه تمام اين حالات و حركات، اتفاقى و از روى تصادف باشد؟ بايد در پاسخ گفت: چرا همين سخن را در باره چرخى كه از چند قطعه حساب شده ساخته شده و به صلاح باغ و گياه و درخت مى گردد و آنها را آبيارى مى كند نمى گويد؟
اگر در باره اين دستگاه با حكمت چنين عقيدهاى داشته باشد و مردم از او بشنوند در بارهاش چه مى انديشند و چه مى گويند؟ آيا در باره اين دولاب و چرخ چوبى كه با حكمتى اندك و براى استفاده در قطعه اى از زمين ساخته شده نمى گويد كه بى سازنده و تدبيرگر است، ولى در باره اين چرخ اعظم كه به صلاح و سود تمام زمين و زمينيان است و با حكمت و تدبير و نظمى محيّر العقول پديد آمده قائل به بى تدبيرى، بى حكمتى و بى آفرينندگى است؟ اگر اين چرخ [عظيم و هماهنگ و شگفت] چونان ابزارى عادى و كوچك از كار بيفتد و نارسايى در آن پديد آيد مردم چه چارهاى توانند كه بينديشند؟
شگفتي هاى آفرينش-ترجمه توحيد مفضل، ص: 126
شهید غلامحسین فرهمند